Van medewerkers van De Friesland
voor iedereen

Agnes over wandelen en natuurbeleving

Fit in je vel | donderdag 31 augustus 2017

Agnes van den Berg is hoogleraar in natuurbeleving. Vorig jaar heeft zij het eerste wetenschappelijk onderzoek gepresenteerd naar het effect van wandelen op gestreste werknemers. Uit haar onderzoeken blijkt dat buiten zijn in de natuur, goed is voor onze gezondheid.

Je bent hoogleraar in de natuurbeleving. Dat klinkt niet alledaags. Hoe bent je geïnspireerd geraakt door dit onderwerp?

“Na mijn studie kreeg ik de mogelijkheid om onderzoek te doen naar reacties van mensen op de omvorming van weilanden tot natuurgebied. Zelf wist ik op dat moment weinig van natuur. Tijdens mijn onderzoek raakte ik steeds meer overtuigd van het grote belang van natuur voor de gezondheid van mensen. Ik voelde echt een soort roeping om me in te zetten voor de wetenschappelijke onderbouwing van de relatie tussen natuurbeleving en gezondheid. Hierbij speelde zeker ook mee dat ik zelf buiten de stad ben gaan wonen. In een huis met een moestuin en een grote wei met schapen en kippen. Hierdoor ervaar ik dagelijks zelf wat buiten in de natuur en het groen met mij doet. Ik ben er nog meer van overtuigd geraakt dat natuur geen luxe is, maar een noodzakelijke voorwaarde voor welzijn en gezondheid van mensen.”

Je zegt dat wandelen in het groen erg goed voor ons is. Vertel eens?

“Iedereen weet dat bewegen goed is voor de gezondheid. Wandelen in een natuurlijke omgeving biedt extra voordelen ten opzichte van wandelen tussen huizen en gebouwen. Het heeft een sterk rustgevend effect, stress glijdt van je af en je krijgt ruimte in het hoofd om na te denken. Mensen voelen zich energieker, krijgen meer zin om dingen te ondernemen en meer hoop voor de toekomst. En een natuurlijke omgeving is natuurlijk leuker om in te bewegen. Dit zie ik bijvoorbeeld terug in de lage uitvalspercentages van wandelprogramma’s in de natuur.

Waarom heeft (lunch)wandelen een positieve invloed op de gezondheid?

“Het is een combinatie van drie gezonde activiteiten: bewegen, frisse lucht, en genieten van de natuur. En als je het samen met een collega doet, komt daar ook nog het sociale aspect bij. Wat betreft het gezonde effect van de natuur zijn wetenschappers nog altijd op zoek naar antwoorden. Maar er zijn wel sterke aanwijzingen dat de ‘vormentaal’ van natuur een belangrijke rol speelt. Dat zit zo: de natuur bezit veel fractale patronen, de vormen herhalen zich. Denk maar aan een bloemkool: elk stukje is zelf weer een klein bloemkooltje. Het verwerken van dit soort patronen kost weinig moeite en dat ontspant.

Bomen en planten scheiden ook allerlei stofjes af ter verdediging tegen schimmels en andere bedreigingen. Als mensen deze stofjes inademen heeft dit ook een positief effect op hun humeur en kan het de afweer versterken.”

Na de lunch zitten we weer binnen. Hoe kunnen we dan het effect van ‘natuur beleven’ langer vasthouden?

“Zorg dat je vanaf het werk of de vergaderplek zicht hebt op bomen of ander groen. Alleen uitzicht op groen heeft al aantoonbare rustgevende en stemming verbeterende effecten. Is die mogelijkheid er niet? Hang dan een afbeelding van natuur boven je bureau of zet een plant op het bureau. Of ruil de kantoorradio eens een ochtend in voor een cd met vogelgeluiden.”

Hoe ziet je favoriete dagelijkse natuurbeleving eruit?

“De kippen voeren. Het geeft een goed gevoel om ze restjes eten te voeren zodat geen voedsel wordt verspild. Maar ik vind het ook gezellig om vanuit het raam van mijn kantoor te kijken hoe de kippen lekker zelf vrij aan het scharrelen zijn op zoek naar wormen en andere eetbare dingen.”